Mostrando postagens com marcador Dende a Galiza. Mostrar todas as postagens
Mostrando postagens com marcador Dende a Galiza. Mostrar todas as postagens

quarta-feira, 26 de dezembro de 2012

Xoán Carlos Carreira - A agricultura invisível



Nom é a primeira vez que este blogue se fai eco dum artigo do professor XC Carreira. Como sempre, a sua voz crítica oferece-nos umha visom da realidade agrária galega diferente à percepçom maioritária. Este texto foi publicado originalmente em Praza e é de leitura imprescindível para qualquera que se interesse remotamente pola questom. 

A mediados dos anos setenta do pasado século, a palabra de orde nas mobilizacións agrarias era “nos non somos empresarios, fora a cota empresarial”, unha reivindicación da condición de labrego (ou campesiño). Hoxe, un terzo de século mais tarde, parece que xa non existen os labregos/as, preferimos chamalos/as (e chamarse a si mesmos/as): gandeiros/as, viticultores/as,...

Evitamos falar da pequena explotación labrega familiar e minifundista. Só temos en consideración ás explotacións profesionais porque aquela, centro dos ataques de quen a vía como exemplo do noso atraso, foi arrombada e pouco a pouco fíxose invisíbel. Mais aínda existe. A miña intención neste artigo é contribuír a facer visíbel esta outra agricultura, a das labregas e labregos resilientes, que semellan non existir aos ollos da maioría. Tento contribuír a demostrar a importancia tanto do seu papel social como da súa produción agraria desprezada pola a maioría dos/as economistas pero fundamental para alimentar á poboación galega. Non pretendo facelo en contraposición ás explotacións profesionais (os/as gandeiros/as sobre todo) nin esquezo a súa importancia, pero estas si son visíbeis… e seria necesario outro artigo para analizar a situación na que se atopan e un modelo produtivo con evidentes síntomas de esgotamento.

Como indica o profesor Oliveira Baptista, a pequena explotación familiar é moi versátil. As persoas que traballan nelas fano por motivos moi diversos. Para unhas pode ser fundamental o rendemento económico que poidan obter da explotación mais para outras pode selo o feito de que lle proporcionan vivenda e alimento. Pero ademais hai moitas outras razóns para estar interesado/a neste tipo de explotación agraria: identidade persoal, posibilidade de vivir nun medio que se coñece e/ou que gusta, expectativa de herdanza, etc.

En Galiza a produción agraria depende, en grande medida, destas pequenas explotacións familiares, de labregos/as que son considerados/as marxinais ou ben que non son “profesionais” nin aparecen nas estatísticas como activos/as agrarios. Unha análise moi sinxela indícanos que a practica totalidade das persoas que se dedican á agricultura viven en parroquias con menos de 2000 habitantes (con núcleos de menos de 300). Pero nestas mesmas parroquias viven preto do sesenta por cento dos/as xubilados/as e dos/as traballadores da construción de Galiza, case a metade dos/as da industria e das persoas que se dedican á pesca e a terceira parte dos/as empregados/as do sector servizos. Como consecuencia, nos núcleos rurais, as persoas que oficialmente traballan na agricultura representan pouco máis da quinta parte.

Podiamos dicir pois que a inmensa maioría das persoas que traballan no sector agrario viven nos núcleos rurais , pero que a maioría das persoas que viven nos núcleos rurais non se dedican “oficialmente” á actividade agraria. Sen embargo non son alleas á mesma. Desde o noso punto de vista, aínda que estea localizada no medio rural, a agricultura practicada por estas persoas, se a entendemos en sentido amplo, ten unhas características especificas que nos permiten cualificala como o que hoxe en dia se denomina agricultura periurbana (e/ou urbana), unha agricultura aínda descoñecida tanto a nivel local como global, a pesares de que é un sector en rápido crecemento que, segundo a FAO, proporciona alimentos aproximadamente á cuarta parte da poboación urbana mundial (700-800 millóns de persoas). Da súa importancia en Galiza pode dar idea o feito de que, segundo as nosas estimacións, os/as labregos/as a tempo parcial, achegan aproximadamente a metade da unidades de traballo agrario (UTAs) a pesares de que semellan non existir nin para as políticas nin para a opinión pública.

Unha parte importante da produción das labregas e labregos das pequenas explotacións, uns marxinais outras invisíbeis, ten como destino o consumo propio (da familia e parentes) ou a venta en mercados locais. Este tipo de produción en grande medida non se incorpora á estrutura comercial hoxe dominante. Por esta razón, desde o punto de vista económico, ou ben simplemente non se valora ou ben non se fai axeitadamente. Sen embargo outra sinxela análise das características e destino deste tipo de produción, permítenos afirmar que é unha produción diversificada que se destina a alimentar aos galegos/as, en contraposición coas características da produción das medianas e grandes explotacións profesionais, nas que habitualmente centramos a nosa atención, que se pode definir como de monocultivo gandeiro ( fundamentalmente leite) con destino á exportación.

O balance agroalimentario de Galiza é negativo. Este dato incuestionábel pódese complementar, segundo as nosas estimacións, con outro: a agricultura profesional cobre pouco mais da terceira parte do noso consumo de produtos agrícolas. Sen embargo, si comparamos os datos da produción das arredor de 20.000 Has de hortas familiares (para consumo propio e local) e o consumo medio por habitante, podemos concluír que esta produción ( que non contribúe ao PIB ) está satisfacendo as necesidades de centos de milleiros de persoas. Por exemplo a produción de hortalizas para autoconsumo en Galiza esta entre 100-135 mil toneladas (Xunta de Galiza) e o consumo per cápita entre 50-70 Kg (Ministerio Agricultura). Así pois esa produción agraria non contabilizada que non chega as grandes areas comerciais nin a maioría das tendas podería estar alimentando como mínimo a un millón e medio de persoas ( mesmo considero que as estimacións son conservadoras). É dicir, non só á xente que vive no medio rural senón tamén a unha parte substancial da poboación vilega e urbana, evitando, deste xeito, que a situación da Galiza deste o punto de vista da soberanía e/ou a suficiencia alimentaria chegue a ser catastrófica.

Se alguén se está preguntando como é posible isto, teño que lembrarlle que, aínda que a relación entre o tamaño das explotacións agrarias e a produtividade é un vello  debate, hoxe en dia a maioría dos datos evidencian que as explotacións máis pequenas producen moito máis por unidade de área que as grandes explotacións. A maior eficiencia da produción agrícola a pequena escala pódese considerar xeral en todo o mundo e as nosas estimacións indican queen Galiza tamén se confirma a existencia dunha relación inversa entre tamaño da explotación e rendemento económico por Ha.

Algúns autores apuntan que, en todo caso, as grandes explotacións son mais eficientes por unidade de traballo (para eles o mais importante) aínda que non o sexan por unidade de superficie. Pola nosa banda non atopamos unha correlación significativamente positiva entre tamaño da explotación e rendemento económico por unidade de traballo para o caso galego, pero isto é o de menos, porque, desde o noso punto de vista o obxectivo a conseguir non debería ser tanto a maximización do beneficio individual das explotacións concentrando o traballo a renda nunhas poucas delas, senón mais ben o maior numero de postos de traballo (e de explotacións) posíbel cun nivel de renda digno.

Seguramente que hai moitas persoas ás que lles pode sorprender que falemos da eficiencia económica das pequenas explotacións familiares que sempre foron consideradas atrasadas. Sen embargo compre lembrar que xa son varias as investigacións que cuestionan este mito demostrando que historicamente a agricultura galega non se pode cualificar como atrasada, nin moito menos. Como se ten descrito, tradicionalmente o noso sistema minifundista pretendía, desde o punto de vista produtivo, optimizar os rendementos dos cultivos tendo en conta a variabilidade do ecosistema, establecendo estratexias para usar os insumos necesarios na cantidade requirida, no sitio adecuado e no momento oportuno. Curiosamente esta é a definición, mais ou menos textual,  para a chamada “agricultura de precisión”, a mais moderna das agriculturas convencionais, que, na súa forma actual, apareceu en Estados Unidos nos anos oitenta.  Xa que logo. Non era o minifundio en Galiza unha agricultura de precisión e afortunadamente aínda o é en certa medida?

Mais a importancia das pequenas explotacións labregas familiares non se pode reducir á economía xa que cumpren outras funcións de grande transcendencia para a sociedade. As pequenas explotacións labregas familiares acollen como mínimo oito de cada dez persoas que traballan na agricultura e achegan a metade das unidades de traballo. Podemos estimar que xestionan entre un 65% e 80% da SAU e mesmo entre un 15 % e un 20% da superficie de monte, incluída a forestal (as explotacións agrarias profesionais por exemplo a penas xestionan o 2% do monte). As pequenas explotacións labregas familiares son pois indispensábeis para ocupar e xestionar o territorio con todo o que isto supón. Pero ademais prestan importantes servizos ambientais e sociais (conservación da biodiversidade, do patrimonio material e inmaterial, etc.). En resumidas contas teñen enormes vantaxes comparativas para encaixar nos novos paradigmas mundiais que conciben a agricultura do século XXI como unha actividade que non só debe producir alimentos, fibras e materia prima para a industria, senón tamén servizos á sociedade.

Concluíndo pois, non só hai gandeiros/as en Galiza. A pesares de todo tamén hai labregos/as que resistiron baixos diversas formas. Esta agricultura invisíbel e desprezada non só segue a ser unha dos nosos sinais de identidade senón que, hoxe en dia,  ten unha grande importancia económica e social pero, sobre todo, podería ter mais no futuro desde a perspectiva dos novos paradigmas agrarios que se abren paso a nivel mundial... si lle prestaramos un pouco de atención.

segunda-feira, 27 de agosto de 2012

Ciclismo si, mas nom assi




Seguindo com o tema ciclista, eis um texto redigido por um companheiro de Anova com ocasiom do passo da Vuelta por estes lares...

A Deputación de Pontevedra e a Xunta de Galiza, gobernadas polo PP, veñen de caer una vez máis no descaro a conto do uso que fan dos nosos cartos: mentres pregoan a voz en grito que non hai cartos nas arcas públicas para custear servizos básicos e imprescindíbeis como a sanidade, o ensino e as axudas sociais a desempregados, a Deputación de Pontevedra adícase a pagar con cartos públicos a unha empresa privada (Unipublic) para que traia a “Vuelta España” ao país sen que lle trema o pulso ao despilfarrar unha grande masa de diñeiro –algúns medios falan de 150.000 euros- que podería empregarse en auxiliar a traballadores e traballadoras sen ningún ingreso.

Nin Xunta nin Deputación poden escusarse nun suposto apoio ao ciclismo para xustificar estes gastos pois unha das primeiras medidas que Feijóo tomou en materia deportiva foi eliminar o equipo ciclista “Xacobeo Galicia” que pretendía ser unha plataforma de promoción dos ciclistas  galegos como fai o Euskaltel Euskadi cos ciclistas vascos aos que leva polas grandes carreiras onde logran abundantes éxitos.  Da man do “Xacobeo Galicia” moitos ciclistas galegos puideron estar presentes en competicións internacionais como o Tour de Francia ou o Giro d´Italia e o ciclismo comezou a ter certa relevancia social en Galiza aumentando así o número de seguidores deste deporte. O motivo polo que se pechou este equipo segundo a Xunta foi a súa tan cacarexada austeridade, mais cómpre salientar que  as 5 etapas da “Vuelta España” no país teñen un custo moi superior ao que tiña o mantemento do equipo galego. Unha aposta real pola difusión do ciclismo en Galiza pasa polo apoio diario aos usuarios das bicicletas nas vilas e cidades nas que deberan crearse espazos como os carrís bici para que estas persoas poidan moverse con tranquilidade sen arriscarse a seren atropelados por automóbiles. Unha aposta eficaz polo ciclismo pasa porque a Xunta fomente unha Volta Ciclista a Galiza na que os equipos de base galegos poidan ter unha oportunidade para promocionarse e conseguir así un maior número de socios interesados na práctica deste deporte. Unha aposta clara por parte dos concellos polo ciclismo pasaría tamén pola creación de carreiras populares e profesionais nas vilas e cidades durante as súas festas, para popularizar así este deporte. Iniciativas todas elas moito máis efectivas e menos custosas que a “Vuelta”. 

Cabe salientar tamén o especial empeño que pon a Deputación en colaborar en eventos deportivos nos que só se dá a presenza de deportistas masculinos (“Vuelta España”, partido da selección española masculina de fútbol en Pontevedra, etc. ) deixando de lado así ás mulleres deportistas que polo feito de seren mulleres sofren a indiferenza dos medios e por elo da poboación en xeral.

As bicicletas non son só para o verán: teñen que estar día a día entre nós, deixemos de lado os medios de transporte contaminantes e pasemos a pedalear por un futuro limpo, verde e natural nas nosas vilas e cidades!

terça-feira, 3 de julho de 2012

Carta de despedida de Ramom Muntxaraz




Castelhano de origem e psiquiatra de profissom, Ramom Muntxaraz chegou à Galiza em 1980 para trabalhar no hospital de Conjo. Ali afiliou-se à ING, começando umha militância no marxismo independentista que o levaria polo vieiro UPG-PCLN-FPG-APU-JUGA para rematar em Causa Galiza. Morreu em 2008, deixando esta fermosa carta de despedida.

[Intro de GalizaLivre]: Hoje cumprem-se quatro anos da morte de Ramom Muntxaraz, o histórico militante independentista chegado de terras espanholas que se tornou galego de naçom e de coraçom. Muntxa, médico psiquiatra comprometido e coerente, ativista incansável na luita política e sindical, solidário incansável com os combatentes presos de todas as épocas, deixou-nos há quatro anos depois de brigar com umha doença fatal. Tempo depois do seu enterro foi encontrada entre os seus papéis esta carta, endereçada ao povo galego, em que se despide da sua Terra e a sua gente, e que foi transmitida ao Galizalivre e a outros meios de comunicaçom populares. Aproveitamos a data do seu aniversário para rendir-lhe esta homenagem e para contribuirmos à difusom da mensagem com que o Muntxaraz nos quijo deixar.

O dia da minha morte quero que estas verbas cheguem aos vossos coraçons. Levo conmigo infinitamente muitas mais cousas vossas das que vos deixo. Vou-me desta vida com mágoa de nom poder sentir nunca a Saudade da Terra. Vou-me da Terra na que nom nascim pêro na que decidim morrer. Porque a Pátria nom é lugar no que nascemos senom a que eleximos para dar o melhor de nós mesmos até a morte. E eu elegim Galiza. Nom pola incomparável beleza da sua paisagem, nem por nengumha cousa material. Fiquei na Galiza e tomei à Galiza como a minha Pátria polas suas gentes, polo Povo. Polo que agora é também já de forma definitiva “o meu Povo !!. Voume de entre vós com a mágoa de nom vêr à Galiza como um Povo Independente. Pêro, vou-me desta vida esperançado porque estou convencido de que essa Utopia de Liberdade há de chegar e que esse dia todas as nossas luitas, e inclusso as nossas contradicçons, acumuladas durante séculos de geraçons, recuperaram o seu auténtico sentido histórico.

Como bem sabedes, adiquei grande parte da minha vida a tratar de compreender a loucura dos loucos. Pêro poucos sabem que o que sempre foi para mim mais difícil de entender é a cordura dos cordos. A cordura da obediência, da disciplina, da ordem, da auto-opressom, da assimilaçom à civilizaçom colonizadora e alienante.Esse é o problema que levo à sepultura sem resolver, pero que vos animo a continuar estudando. Quando saibamos porquê obedecemos e tememos à autoridade que nos oprime e porquê despreçamos aos irmaos que nos falam de liberdades; quando saibamos porquê os oprimidos odiamo-nos entre nós; quando saibamos porquê renegamos da nossa identidade como Povo e porquê nos alienamos na falsa identidade dos impérios que nos oprimem. Quando saibamos alomenos isto ninguém poderá já nunca jamais oprimirnos, explorar-nos nem colonizar-nos.

Pilara e Maruxa: fuchedes a minha Familia Galega. E formasteis a parte mais íntima e entranável da minha Grande Familia Irmandinha Galega. Vós sodes o melhor que tivem na minha vida íntima. Tí Pilara e tí Maruxa fuchedes as musas galegas da minha vida, que alentarom-me a seguir adiante com os meus Ideais Revolucionários. Lograsteis que eu me sentira como um Galego Comunista e Revolucionário e nom como um colonialista espanhol arrepentido no que tantas vezes temí converter-me. A tí Pilara nunca poderei agradecer-che o que me atura-ches, as esperas desesperadas, a paciência com as minhas elucubraçons e pedanterias. Quero que saibas que os teus longos silêncios forom para mim umha contínua referência do impresoante berro de insubmisso da Ialma Galega. E tí, Maruxinha, a minha Maruxinha, sempre fuches e serás para mim a esperança das novas Geraçons de Homens e Mulheres Galegos e Galegas, que algum dia erguerám a Bandeira da Liberdade do nosso Povo, no trunfo final de todos os Povos Oprimidos do Planeta.  
 
Quero que o dia da minha morte nom seja um dia de mágoa nem de luto para ninguém. Pêro nom quero que seja este um dia como outro qualquera, e que no meu sepélio nom haja máis símbolos que os que representem à nossa Pátria Galega e os da Unidade na Luita da Classe Trabalhadora Galega e do Mundo. Quero que os meus restos mortais fiquem na Terra ou nos Mares da Galiza, por ser esta a única Terra à que amei e na que desejo estar para Sempre com todos Vós, com o Povo Galego.
Deixo-vos a todos e todas quanto tenho: os meus mais profundos sentementos e utopias, a minha solidariedade e internacionalismo comunista, a minha esperança de liberdade e a convicçom na vitória na Luita Final contra a opressom. Agurinha Povo Galego. Agurinha meus Irmaos Revolucionários Galegos e Galegas. Agurinha à minha Maruxa e à minha Pilara. Recebide Todos/as, a minha mão e infinitas Apertas Irmandinhas e Revolucionárias do vosso Irmao Moncho.

Viva Galiza Ceive e Comunista!
Viva a Luita de Libertaçom Nacional Galega e a de todos os Povos Oprimidos do Planeta !
Viva o Internacionalismo Proletário !
Viva a Unidade da Classe Trabalhadora Galega e de todas as Classes Oprimidas do Mundo.
Pátria e Terra !


domingo, 19 de fevereiro de 2012

Adeus BNG! É tempo de construir



Já foi...

O dia seguinte à XIII Assembléia Nacional dei-me de baixa como militante do BNG. A paciência nunca foi a melhor das minhas virtudes, e já nom tinha vontade de seguir enleado em dialéticas internas, que nada aportam (nem “clarificam”) e que tam só servem para distrair a atençom da militância. Na dinâmica na que leva tempo imerso o BNG, o verdadeiramente importante (propor-lhe à cidadania galega uma alternativa ao horror neoliberal-espanholeiro dominante) adia-se continuamente ante o urgente (a necessidade fatigante e absorvente de marcar território internamente). O BNG já nom lhe oferece ao povo galego um projeto de país concreto, um plano de acçom com objetivos realizáveis a curto, meio e longo prazo. No seu lugar, propom reconcentrar-se num discurso de "mais nacionalismo", válido talvez para o consumo interno, mas que nada oferece aos segmentos da sociedade que ano trás ano se fôrom desencantando com o BNG. No percorrido desde os quase 400.000 votos que colheitava hai 15 anos à metade que tem agora foi-se perdendo a conexom com muitas gentes que viram algo diferente no BNG: uma força “com jeito”, uma esquerda audaz com os pés na terra, nom sectária, aberta aos segmentos mais dinâmicos e críticos da sociedade. Uma boa parte da cidadania progressista galega perdeu a confiança no BNG, entre outros motivos (nom todos endógenos, certo) porque este leva tempo empenhado em que assi seja. Velaí o desprezo cara as novas formas de descontento popular (de Galiza Nom se Vende ao 15-M), que pode ser considerado um sintoma ou uma causa, ao gosto do consumidor. Nom falo já de outras circunstâncias relacionadas com o deterioro da convivência interna, nom porque nom tenham importância nem muito menos, senom por nom botar mais lenha ao lume. Nom che estamos no momento de reviver rancores, por muito que seja uma atividade à que se adicam gostosos tantos internautas. Enfim, sei que as razões apontadas podem parecer um tanto etéreas, e que a situaçom é difícil de entender desde fora... poderia estender-me mais, mas a análise do passado nom é o mais importante agora. O fundamental resume-se em que o BNG é a dia de hoje uma ferramenta infrautilizada sem remédio à vista, e que portanto é preciso atuar fora del.

A que andamos:

Pois já estamos a pôr os alicerces dum novo projeto que procure uma saída a este enguedelho, e neste senso a assembléia do Encontro Irmandinho do passado 12 de Fevereiro representou um ilusionante ponto de inflexom. Foi-che o que se di um evento singular, onde se percebeu claramente como mudava o ambiente segundo passava o tempo. Ao chegar palpava-se uma incerteza generalizada, ninguém as tinha todas consigo. Mas fôrom sucedendo-se as intervenções, umas trinta, e vimos que todas (com uma única exceçom) iam na mesma direçom, deixar o BNG e principiar um projeto novo. O mais importante, com todo, nom foi a unanimidade das intervenções: nom era tanto o contido, senom o tom. Gerou-se uma onda de ilusom, de pensar em positivo depois de muito tempo, nas possibilidades que se abrem em lugar de nos males menores. Entre os centos de persoas que assistimos (as cifras variam segundo as fontes, entre 500 e 800; seguramente mais perto da primeira, mas em todo caso muita gente) o ambiente virou em otimismo ao longo da tarde. E assi, quando chegou o momento de decidir, nom houvo nem sequera que votar, já que aprovamos por aclamaçom fretarmos um novo barco e sair a navegar por novos rumos. E nessas andamos agora, no começo desse processo, que é logicamente a construçom duma nova nave.

Cara onde tirar?

O fracasso do modelo frentista no BNG dá uma primeira chave: melhor criar UM PARTIDO que uma frente. Um partido que, evidentemente, será de ESQUERDA, uma esquerda plural onde tenham cabida -visto os agentes implicados- desde a socialdemocracia clássica até o comunismo. Logicamente terá caráter nacional galego, chame-se soberanista se se quer. O modelo dum partido com ideologia definida mas plural nom é nenguma utopia; ao contrário, é o que seguem alguns dos exemplos mais válidos da esquerda atual, como a alemã Die Linke, o brasileiro Partido dos Trabalhadores, ou mais perto de nós o Bloco de Esquerda português. Assi pois, que gentes poderiamos conformar este novo sujeito? É claro que, como mínimo, o Encontro Irmandinho, Esquerda Nacionalista, e Ecogaleguistas, três forças que já estám, de iure ou de facto, fora do BNG. A maiores, toda a gente de Mais Galiza que decida dar o passo de deixar o BNG; nom creo que todos o fagam, mas si que vam ser muitos em qualquer caso. Nom tenho claro que este deva ser o projecto do PNG-PG, que na minha opiniom deveria tentar construir um polo de centro nacionalista à margem dos projetos atuais... mas vendo que o seu líder, o Xosé Mosquera, se identifica com o PT de Lula, nom tenho nada que objectar ;-) Por suposto, cumpre incorporar tamém a gente que deixou o BNG em diferentes momentos e agora nom tem adscriçom partidária; muitos já se achegárom, ou o estám a fazer. Tamém a gente do campo da autodenominada esquerda independentista, de forças como o Movimento pola Base, a Frente Popular Galega, a OLN, etc. Dentro deste último setor, é significativo que Causa Galiza decidisse começar conversas oficiais com o Encontro de cara a uma possível confluência. A fim de contas, uma das intervenções mais celebradas na assembléia do EI foi a de ‘Foz’. E, finalmente, nom me colhe dúvida de que, se finalmente somos quem de artelhar um projeto destas características, imo-nos topar mais cedo que tarde com muita gente sem experiência militante em nengum partido; gente com inquedanzas políticas, mas que até agora nom se achegara aos partidos que existiam no campo da esquerda ou o nacionalismo.

Haverá que ver em que fica todo, mas como versom atualizada do conto da leiteira, coido que nom está mal ;-)


terça-feira, 7 de fevereiro de 2012

A CIG potência a criaçom de cooperativas de trabalho associado como alternativa ao modelo capitalista



Continuando com a temática do post anterior, recolho agora esta notícia da web da CIG.

Neste tempo de crise do modelo socio-económico, de necesidade de implementar alternativas que dean cumprida resposta á creación e vertebración dun novo sistema máis xusto e solidario, a posibilidade das cooperativas de traballo asociado son alternativas reais xa existentes en Galiza que se afastan dos modelos empresariais ao uso. Trátase de iniciativas nas que se deseñan empregos coexistentes con obxectivos da economía social, modelos sustentábeis e respectuosos na convivencia entre iguais e co medio onde se integran.

A CIG, que xa asesorou outras iniciativas de cooperativas, ofrece agora o servizo do Gabinete de Economía Social aos seus afiliados/as. A central nacionalista considera que debe dar este paso novamente, polo que tamén porá os seus locais a disposición dos promotores para que poidan celebrar as reunións de vertebración destas iniciativas cooperativistas. Ao mesmo tempo, e dada a importancia destas iniciativas, a CIG impartirá dentro de todas as accións formativas un módulo informativo sobre cooperativismo e cooperativas de traballo asociado.

As máis diversas correntes do pensamento social, económico e político consideran o cooperativismo como instrumento importante na solución dos problemas económicos e sociais, en canto que pola súa flexibilidade achega respostas diante de necesidades cambiantes da economía e da sociedade. É de xustiza o recoñecemento á presenza do cooperativismo en Galiza, certamente significativa, que se pon de manifesto, entre outros datos, no número de máis de 83.000 socias/os, o que significa a existencia de cooperativistas nun de cada once fogares galegos.

Por outra banda, máis do 2% das ocupadas e ocupados galegos están vinculados ao cooperativismo, cunha contribución cualitativa que se reflicte no maior nivel de estabilidade, de igualdade de xénero e na presenza en actividades vinculadas cos sectores primarios. Ademais, o cooperativismo ofrece valor ao conxunto da economía xa que o seu volume de facturación total achégase aos 2.300 millóns de euros, cun valor engadido bruto total próximo aos 362,1. Por referírmonos ao cooperativismo agrario, é salientábel que ten presenza en 120 concellos, a maior parte dos do medio rural, o que constitúe, sen dúbida, un factor beneficioso para o asentamento da poboación. Amais disto, as cooperativas permiten unha racionalización de custos, a mellor compatibilización da vida profesional e familiar, a formación das socias e dos socios, o acceso a mecanismos de información e presenza nos foros de decisión sectorial que lles afectan.

Por outra parte, estamos diante dunha fórmula de economía social válida como calquera outra das máis usuais, que en moitos casos presenta vantaxes sobre outras modalidades, derivadas da adscrición voluntaria, a comunidade de intereses e a unidade entre as socias e os socios. Isto carrexa un nivel de compromiso coa entidade creada forte en comparación con outro tipo de sociedades. Así, o cooperativismo acredita unha importante capacidade de resistencia ás crises, con comportamentos anticíclicos e de mantemento do emprego en circunstancias adversas. En definitiva, o cooperativismo galego intégrase, para todos os efectos, positivamente no seu contorno natural e ofrece influencias beneficiosas en factores como rendas e emprego, desenvolvemento local, permanencia dos proxectos, formación, educación e benestar.

quarta-feira, 11 de janeiro de 2012

Orçamentos participativos em Sam Sadurninho


Fazendo caminho em Sam Sadurninho (foto: Manolo Feal)

O concelho de Sam Sadurninho (terra de Trasancos) é o melhor exemplo que temos na Galiza de democracia participativa a nível local. O governo municipal leva 4 anos impulsando a participaçom cidadã no processo de elaboraçom dos orçamentos, através de debates em assembleias parroquiais. Esta aposta pola democracia de base tem um amplo respaldo popular, como demostra o feito de que o passado 2011 o BNG, da mão do alcalde Secundino Garcia Casal, nom só recuncou na alcaldia senom que ademais passou a ter maioria absoluta. Este boletim do concelho explica moi bem como funciona o sistema, que por certo é bem simple e semelha facilmente exportável a outros concelhos do país. E por certo, nom é o único aspecto no que Sam Sadurninho dá exemplo: tamém no eido medioambiental se tenhem levado a cabo iniciativas modélicas. Tomem nota, alcaldes doutras terras.

quinta-feira, 5 de janeiro de 2012

Morreu o Isaac



Hoje morreu Isaac Díaz Pardo e Galiza ficou de súpeto mais fraca, mais cativa, mais famenta de formas e de pensamentos. Menos país. É impossível fazer-lhe justiça em poucas palavras, assi que nem o tentarei. Outros que conhecérom mais a fondo a sua vida e a sua obra já o estám a fazer, como deve ser. Eu conhecim a sua persoa moi novinho, por ter vivido perto da sua fábrica do Castro, em Sada. Era uma excursom obrigada quando ia ao colégio em Mondego, na EGB. Tratavam-nos moi bem, amosavam-nos a fábrica e deixavam-nos trebelhar com os tornos dos alfareiros, para fazer figuras que despois coziam para nós. Mas o melhor era quando no colégio faziamos concursos literários e artísticos com o galho do dia das Letras Galegas. Eram cousas de cativos, mas os de Sargadelos (ou seja Isaac) apoiavam-nos com entusiasmo. Cada ano elegiam um desenho de entre os apresentados polos alunos, e usavam-no para fazer as medalhas com as que se premiava aos ganhadores dos concursos de poesia, relato, etc. No dia das Letras adicado a Álvaro Cunqueiro eu tinha 11 anos e debuxara um animal fantástico inventado por D. Álvaro, o Gatipedro. Já podedes imaginar a minha ilusom quando escolhérom o meu desenho para as medalhas de aquel ano. Foi daquela, seguramente, quando escuitei falar por primeira vez do Isaac Díaz Pardo. Com o tempo fum aprendendo mais cousas sobre el e sobre a sua trajectória, excepcional em tantos sentidos. Mas como já dixem, seria absurdo que eu tentasse resumi-la agora, assi que nom direi mais nada. Até sempre, Isaac. Moitas graças por todo. Obrigado. Que a terra che seja leve.

Coda: De entre os muitos textos que saírom após a sua morte, recomendo este d'O Rivas com o título de O segredo de Isaac, assi como o de Pepe Barro, Misión e Produción. Som complementários (o primeiro está centrado na vida e arte, o segundo na empresa e o desenho) e fôrom publicados em El País. Boa leitura!

domingo, 1 de janeiro de 2012

Luis Soto, entre Marx e Castelao


Vem de sair do prelo um livro do coiote -natural de Coia- Xurxo Martínez sobre a figura de Luís Soto, personalidade fulcral na esquerda galega do passado século. O próprio autor falou do tema numa entrevista reproduzida no seu blogue, e Daniel Salgado publicou um artigo ao respeito em El Pais, que se reproduz a seguir (traduçom própria).

O professor conhecera a miséria em primeira persoa. A República ainda nom chegara. Era 1927. Na aldeia arraiana de Buscalque, entom concelho de Lóbios e hoje baixo as augas dum encoro, Luis Soto colidiu com a realidade da Galiza descalça. "Em Buscalque nunca me entrou na escola um neno calçado, nem é comum atopar com sapatos ou zocos uma persoa maior", relatou, meia década mais tarde, na revista Escola de Trabalho, "e tal é a sujeira e miséria que puidem observar e verificar que as mães com quatro ou cinco crianças nom sabiam lavar-se ou lavar as roupas dos seus filhos. Geralmente nom cozinham para preparar alimentos e fam o menu com pão e bacalhau ou toucinho cru, quando o tenhem."

Soto (A Bola, 1902 - Cidade do México, 1981) nunca se resignou a esta realidade – uma na que chegou a contar as enfermidades de sarampo, coqueluche, escabiose, tracoma, disenteria, caxumba, eczema e viruela. E contra a resignaçom participou da fundaçom do sindicalismo galego do ensino, enrolou-se no comunismo e tentou a síntese do marxismo e a questom nacional. Foi para o exílio, retornou ao seu país natal, militou na clandestinidade, formou partidos políticos, cindiu-se pola esquerda dos mesmos partidos que constituira e mesmo redigiu umas exuberantes memórias do século. Mas a sua figura apenas estava viva em memórias de excamaradas e notas a rodapé da história dos movimentos de emancipaçom com Galiza como sujeito histórico. Até que o investigador Xurxo Martinez González recompilou a história duma vida em Luis Soto. A xeira pola unidade galega (Xerais, 2011).

"A grande contribuçom de Soto foi o ser capaz de conceber a necessidade de estruturas, organizações e partidos de esquerda com Galiza como referência", considera, de entrada, Martínez " e o seu grande logro final, a fundaçom da Uniom do Povo Galego (UPG) em 1964. " Mas nom resultou, em absoluto, uma viage tranquila. El começara com ATEO, a Associaçom de Trabalhadores do Ensino de Ourense, em cujo seio operava quando o 14 de abril de 1931 caiu a monarquia de Alfonso XIII. Integrada na Federaçom de Trabalhadores do Ensino da UGT, e já em posições comunistas, Soto promoveu a criaçom da sua secçom galega.

Som esses os anos nos que, segundo as anotações do autor de A xeira pola unidade galega, brotam as primeiras exigências entre os militantes do Partido Comunista de Espanha de galeguizar l organizaçom. Exemplifica-o a anedota de Benigno Álvarez, comunista ourensão que optou a escano nas filas da Frente Popular de 1936 junto a Alexandre Bóveda, e que se negara a falar castelhano no IV congresso do PCE em Sevilla. "Falo o idioma das classes pobres de Galiza, o galego", espetou Álvarez à presidência. Resolvérom-o com um tradutor, camarada português. "Nom hai dúvida de que houvo um debate surgido arredor da criaçom duma federaçom galega do PCE ou do PC de Galiza", escreve Martínez Gónzález, "e aqui Luís Soto foi um dos seus mais firmes defensores".

Mas o 18 de julho do 36 todo escacha em dous. Soto foge de Vigo, passa a Portugal, de ali à França e depois zona republicana. Em Valencia reencontra-se com os nacionalistas. E com Castelao, cabeça de Solidariedade Galega Antifeixista e em cuja secretaria viajaria a Cuba e aos Estados Unidos. De ali ao exílio mexicano e a participar no espectro do Governo galego no exílio, o Conselho de Galiza. A mediados dos sessenta, de novo o seu país. Com os rebeldes do Conselho da Mocidade, entre outros Méndez Ferrín, Celso Emilio Ferreiro ou Luís González Blasco, Foz, organizam a UPG. O ideal, um partido comunista e patriótico, o que ardia na cabeça de Soto desde o seu tempo como pedagogo polo rural ourensão. Doze anos depois estava fora.

"El conta-o ao jornalista Xavier Navaza na revista Teima", lembra Xurxo Martínez, "na que acusa à direçom da UPG de direitista, estalinista e pequeno-burguesa". UPG-Linha proletária e depois o Partido Galego do Proletariado (PGP), já com o regime autonômico em marcha mas como ronsel dum período político anterior, acolheriam os seus derradeiros esforços militantes. E o esquecimento.

"Já dixem que se, na crise de 1976, Soto ficasse na UPG, este livro já estaria escrito", sinala Martínez, "nom se pode negar o seu trabalho tam importante nos terrenos sindical, político, associativo e cultural". O labor de Xurxo Martínez, que nom agacha a sua "complicidade e simpatia" polo personage, tecida a base de documentos, entrevistas, hemeroteca, e apoiada em amigos do próprio Soto -Xosé González, Ferrín, García Crego- contribui a reparar, postumamente, as feridas de aquel velho frentepopulista.


sexta-feira, 16 de dezembro de 2011

A odisséia de Beiras num país náufrago


Lindas e certeiras
palavras d'O Rivas sobre O'Beiras


Deixarán entrar a Xosé Manuel Beiras na homenaxe a Xosé Manuel Beiras?


A broma ven a conto por un sucedido que narrou Vladimir Nabokov, e que trataba dunha homenaxe a un poeta ruso na súa vila natal, despois dun período de ausencia en que o deron por desaparecido. Cando ía comezar o acto, ocorreu un incidente na porta do teatro. Presentárase un barbas que pretendía entrar sen a correspondente invitación, coa desculpa de que el era o poeta homenaxeado. Mais os porteiros, cumprindo o estrito protocolo, entendían que non era esa razón dabondo para o presunto desaparecido ocupar unha cadeira.



Beiras non terá ese problema, esperemos, cando se presente mañá, no auditorio de Compostela, a unha ben choída homenaxe, na que se presentará o libro de ensaios Á beira de Beiras (Editorial Galaxia), unha reflexión poliédrica sobre Galicia coa participación de 35 autores, que tecen as súas pescudas a partir daquela lanzadeira de tear que foi O atraso económico de Galicia, a piques de cumprir o 40º aniversario. Malia o título, O atraso foi unha revolución. Contribuíu a unha revolución da ollada, alén da economía. Nas clases de alfabetización de adultos, a clave é aprender a escribir e ler o propio nome. A partir de aí, en feliz expresión oída en Moaña á mestra Elisa, a xente "rompe a ler". Pois O atraso foi un deses libros estrelampos en que a xente "rompe a ver". Galicia estaba no atraso, mais non era pobre. Vivía unha malversación histórica.


Beiras podía ficar aí, como un campión da Estrutura Económica. Admirado polos seus mestres, xente moi ilustre, construíuse con el a figura dun príncipe dos contos infantís. Chamábano así, era "o noso principiño". Un día bicaría a bela terra e Galicia espertaría. Naquel tempo de emigración, a mocidade marchaba, mais nos herbais galegos aclimatábanse as vacas frisonas, as suízas, as canadenses. Velaí o absurdo paradoxo. Estraño cosmopolitismo que exportaba xente e importaba vacas. Por que Galicia non podía ser Frisia? Por que non ter algo do benestar dos cantóns que liberaron osirmandiños de Guillermo Tell? E así. Había unha Europa vitamínica, alimentada, instruída, liberal (no mellor sentido da palabra, é dicir, sexual). O socialismo nórdico, por exemplo, era o máis próximo a un paraíso posíbel. E Beiras era o noso príncipe socialista! Un príncipe que pisaba a terra, que era quen de pasar da lama da corredoira á partitura de Sibelius, que explicaba a Keynes na facultade de Económicas ao tempo que traducía a Giradoux ou Camus.


Houbo un intre en Compostela, cando se cruzaron os vellos superviventes republicanos e galeguistas e a mocidade antifascista e vangardista, en que talvez se podía dicir, na súa escala, o que Aron dicía da Normale parisina: "Nunca me encontrei con tanta xente intelixente nun espazo tan pequeno".


Mais o príncipe bicou a terra e Galicia non espertou. Quero dicir, espertar espertou, mais foise con outros, mesmo con descoñecidos, e non con el. Iso é o que teñen os contos infantís, que son os máis terríbeis. Pensen en Capuchiño Vermello, en Brancaneves, enHansel e Gretel ou Os músicos de Bremen.


Mais a historia non rematou aí, coa frustración. O noso príncipiño podía subir ao estribo do poder e incorporarse ao que Cornelius Castoriadis chamou "oligarquías liberais", e só con dicir o abracadabra: "Amén e Okey!". Mais aforcou dunha póla de figueira o maletín atado da gravata. Beiras pasou ser un Odiseo, un náufrago. Coñeceu as bocas do inferno e as tempestades. E a viaxe que viviu foi mesmiño a de Ulises: o proceso laborioso da reconstrución da memoria. Recompoñer as cachizas das intermitencias persoais e as lembranzas colectivas, mesmo os anacos tabú, os recantos prohibidos. Cando volveu, case ninguén o recoñecía. O can, o porqueiro... E algo foi pasando polo país adiante. A voz era a mesma de antes, mais tiña algo novo: traía vento. E dicía o que René Char: "Berremos ao vento que nos leva que somos nós quen o levamos". Despois do 28 de xuño de 1936, cando se plebiscitou o Estatuto de Autonomía, o "proxecto común" co que Beiras anovou o BNG déronlle os mellores resultados electorais da historia ao nacionalismo democrático galego. Era maioría a mocidade, rural e urbana. Ano de 1997. Foi a segunda forza, con 18 deputados, e o 25% dos votos. A xeira tamén en que Camilo Nogueira levará como nunca se levou a voz de Galicia a Europa.


Ademais das curvas do galego, a linguaxe de Beiras tiña, ten, o acento da esquerda transformadora. Non necesitaba explicalo. Que é o que pasou? Que síndrome autodestrutiva puido levar a semellante declive? Imaxinan a Beiras no Congreso dos Deputados ou a Nogueira no Senado? Coido que a voz de Galicia tería un eco e un prestixio de honoris causa. Sería un agasallo para o parlamentarismo hispano. E imaxinan unha homenaxe a Beiras na que falasen Touriño, Ferrín, Guerreiro, Paco Rodríguez, Aymerich et álii? Non, non é posíbel. Por que? Porque se impuxo o estilo de causa perduta. Todos a cantar o Nabucco de Verdi: "Oh mia patria sì bella e perduta!".


Teño un amigo que mantén que todo se debe á teoría dos caranguexos. En que consiste? Vai alguén pola praia cun caldeiro cheo de caranguexos, algúns están a piques de, como din en Camariñas, "meterse fóra". Outro que pasa por alí dille: "Vanche fuxir os caranguexos!". E o mariscador responde: "Non hai problema, que son galegos, e tiran os uns dos outros para abaixo". Non creo nesta fatalidade. En xeral, non creo nas fatalidades. Son unha máscara das responsabilidades.


Eu crer creo que é tempo, como diría a mestra Elisa, de "romper a ver".


Será interesante para iso oír a Beiras, se é que consegue entrar na súa homenaxe, a versión da segunda parte da Odisea galega.


E os náufragos que volvan ese día do "paraíso inquieto" do Incio, de homenaxear a Lois Pereiro, aínda teremos oportunidade de incorporármonos na noite coruñesa á expedición cívico-bohemia organizada por In Nave Civitas, en honor do pintor e "náufrago encantado" Urbano Lugrís, quen foi quen de unir por camiño submarino Percalinópolys e Xouba City (A Coruña e Vigo, en terminoloxía lugrisiana). Un punto central da convocatoria é o Palco da Música, cun acto creativo de Acción Urbano consistente en pintar paraugas, e percorrer a cidade como unha profundidade habitada, a incendiar de cores a noite e a chuvia. E pórse de xeonllos diante do mar, ese que sempre recomeza.


Xa o dixo Avelino de Corón e pregoa Xurxo Souto: "Está subindo a marea, ¡ti non quedes varado en seco!".



quinta-feira, 1 de dezembro de 2011

quinta-feira, 29 de setembro de 2011

Entrevista a Camilo Nogueira



Extensa conversa com o Camilo emitida o outro dia (27/09) no programa "Via V". Apresentado por Fernanda Tabarés, inclui debate com X.L. Barreiro, Carlos Príncipe e Carlos Punzón.

segunda-feira, 12 de setembro de 2011

Recuperaçom da soberania popular, defensa da democracia




Passado já Agosto, confio em que passe tamém a preguiça insuperável que me impedia publicar no blogue... ;-) Vou ir aquecendo com este texto tirado da web do Encontro Irmandinho, onde se propom ao BNG "um programa rupturista para a recuperaçom da soberania popular e em defensa da democracia". Deixo fora da postagem as linhas do comunicado irmandinho que fam referência ao processo interno de elaboraçom de candidaturas já que nom tenhem moita relaçom com o resto do texto, o qual enumera as linhas gerais de um programa socialista, autogestionário, soberanista...

Devemos ir às eleições nas melhores condições para oferecer à cidadania umas candidaturas e programa que ilusionem e convençam de que a ditadura neoliberal nom é invencível, que nom só imos defender senom tamém fazer, e que a batalha iniludível e imediata de qualquer galego ou galega democrata é evidente que é para a recuperaçom da soberania popular no Estado Espanhol e da soberania nacional no nosso País.

É preciso dizer claramente á cidadania que nom queda outra que exigir um processo constituinte autenticamente democrático para nós e as outras nações do Estado porque desta a "creba" já a figérom PP e PSOE ao constitucionalizar a ditadura neoliberal.

Valem todas as linhas básicas propostas para o programa eleitoral, às que propomos engadir como explicaçom o que já dixo o BNG hai perto de 20 anos sobre o Tratado de Maastricht, os acordos da IX Assembleia Nacional respeito do neoliberalismo e a mundializaçom, a soberania alimentar por suposto.

Devemos falar com claridade e contundência do modelo de estado dende unha posiçom republicana e soberanista galega; estado social de direito e economia social de mercado; democracia participativa e control democrático do poder; da sustentabilidade socio-ambiental; a Europa social dos povos e tamém da constitucionalizaçom da neutralidade ativa do Estado.

Hai que falar, na opiniom do Encontro, de 'CREBA DEMOCRÁTICA' e propor constitucionalizar com garantias efetivas os direitos da cidadania e o caráter público de determinados bens e serviços.

Hai que falar, devidamente matizado e explicado, mas com contundência, de:

1. Democratizaçom da empresa: participaçom dos trabalhadores na direçom e gestom.

2. Auditoria da dívida pública e recuperaçom do aportado para salvar aos banqueiros.

3. Reversom ao domínio e gestom públicos das concessões feitas ao sector privado de infraestruturas, recursos, bens e serviços de interesse público e /ou comum.

4. Reconversom em públicas de corporações e empresas privatizadas.

5. Regulaçom, imposiçom/taxaçom e control estritos dos mercados, intermediários e fluxos financeiros e movimentos de capitais, com especial rigor no tocante ás operações especulativas.

6. Reconstituçom do sector financeiro público e reversom das caixas de aforro à sua natureza originária de entidades nom capitalistas privadas.

7. Derrogaçom das sucessivas 'reformas' laborais, e estabelecimento e afortalamento, tanto na funçom pública quanto no sector privado, dos marcos normativos reguladores do mercado laboral e dos regimes salariais a prol dos direitos e garantias econômicas e sociais na igualdade de gêneros e idades, a estabilidade e seguridade no emprego, a reduçom da jornada laboral, a cobertura do paro e das jubilações, e a participaçom equitativa da força de trabalho no valor engadido e incrementos da produtividade.

8. Soberania alimentar e energética.

9. Políticas de defensa do campesinhado, revitalizaçom das explotações agrárias nom capitalistas, recuperaçom e desenvolvimento sustentável da economia e os ecossistemas agrários, ordenaçom do território e fixaçom de povoaçom no meio rural a prol do seu desenvolvimento integral e do equilíbrio demográfico, setorial e territorial.

10. Políticas análogas às do ponto anterior para o mundo marinheiro e a beira-mar.

11. Políticas de promoçom e equidade econômica, fiscal e social para as formas de trabalho autônomo e pequenas empresas, com finca-pé nas formas cooperativas e de economia social.

12. Ordenaçom do sector comercial a prol da revitalizaçom racionalizada do pequeno comércio fronte ao grande capital comercial e com a necessária reforma do marco normativo dos arrendamentos e alugueres de locais comerciais.

Bandeiras que o BNG ergueu hai anos e hoje som mais pertinentes que nunca.

quinta-feira, 28 de julho de 2011

Laura Bugalho: os de fora vão-nos devorar




Reproduço a seguir um magnífico artigo de Laura Bugalho; adoito coincidir com as suas visões, mas neste caso a concordância é total. Gosto do fondo e da forma do que está a dizer, e não me resisto a salientar em negrito algumas frases que me parecem particularmente inspiradas. Por suposto, gostei especialmente do derradeiro parágrafo, no que fala do Encontro Aberto e que por certo entronca com a anterior postagem publicada neste blogue. Como militante / simpatizante / observador de movimentos da esquerda independentista / soberanista / chama-lhe como queiras, sinto-me plenamente identificado com estes anseios.

(Laura Bugalho assistiu à mani de Causa Galiza o passado 25 de Julho e pronunciou um discurso que se pode ler aqui.)


"Los hermanos sean unidos, esa es la ley primera, porque si no, nos devoran los de afuera", Martín Fierro, de Jose Hernandez




Que os irmãos e as irmãos sejam unidas, essa é a lei primeira, poque se não devoram-nos os de fora, esta frase que ressoa em todo o cone sul de América, no rio da Prata, entrana uma grande afirmação, cheia de sabiduría popular, posta na boca de um Gaucho, de um Velho que não deixa pedra sobre pedra mentando os acertos e falhas que de costume reiteramos nas nossas vidas individuais e coletivas.

Mas uma vez temos o dever de somar-nos, de olhar que os de afora são quem está a exercer aquelas formas de violência, desde as mais subtis até as mais palpáveis. São os que estão a despedaçar o nosso ethos, a nossa língua, a nossa fala. São os que estão na venda silenciosa das nossas conquistas sociais, os que promulgam as leis e decretos que nos vulneram e violentan, e também aqueles/as que aplaudem e/ou consintem o seu fazer, aqueles que olham o actual plano constitucional como o único possível, aqueles que nos denunciam, que nos julgam , que desejam ver-nos nas cadeias ou silenciar-nos com as suas gadanhas de medo.

E nós, longe de nos amedonhar, arremuinhámos-nos por volta das nossas vontades e entidades, sem consciência de que a nossa divisão é estéril, e não só não produz mas que sombras de quem somos se não que somos as sombras das luzes que prendem os que nos violentam.

Às vezes desejaria ter voz unísona e clara para reunir antes de que nos devorem. Os tempos não são para perder-se em questões semánticas ou personalismos. Nós somos a terra, cada uma e cada um de nós levamos semente, em terra queimada, terra erma e seródia nada medra.

Escrevo isto diante do dia da nossa matria Pátria, da nossa Terra que aguarda as mil Primaveras mais. Escrevo com raiva, com lágrimas nos olhos não para anceio de esmola, se não para gestos de honra, de irmandade e de luta.

A realidade na que estamos tem que ter respostas sinceras e cordiais. Mete medo que historiaram de nós de aqui em tantos anos. Faltam poucos dias, acumular forças.

Estes dias atrás asisti ao Encontro Aberto, alá estavam as Companheiras e Companheiros no Soberanismo. Alá departiam desde a Independência e a Socialdemocracia, e entendim que seriam parte da terra liberta, alá estavam autónomas e autónomos, donas e donos de empresas, e entendin que nós, que somos do berro aceso "independentzia da socialismoa", "independentzia eta komunismoa", somos parte da luta soberanista.

A realidade na que estamos, e de seguir assim os de fora vão-nos devorar.


quarta-feira, 8 de junho de 2011

Encontro Aberto



Estando a prol dun necesario novo referente político para facer fronte ás necesidade socio-económico-políticas do País, ante a situación de crise no seo do nacionalismo galego organizado e a súa contorna social co afastamento do BNG dos sectores que tradicionalmente o apoiaron, e as derivadas do seu fracaso electoral e os procesos de interlocución aberta e sen compromiso encetados, o EI quere escoitar, pulsar a opinión, debater, tomar nota, informar e informarse con todas aquelas persoas -militantes ou non do BNG e das súas correntes- cidadáns preocupados e preocupadas polo que está acontecendo. Para iso estamos a preparar un Encontro Aberto para datas próximas, arredor do día 18, que será debidamente publicitado [ATUALIZAÇOM: será finalmente este sábado, dia 18 de Junho, às 16:30 horas, no auditório da Faculdade de Jornalismo de Santiago de Compostela]. O Encontro Aberto non terá máis compromiso que falar e escoitar.

Mais info na web do Encontro Irmandinho
Para participar no encontro aberto, inscrever-se aqui

domingo, 5 de junho de 2011

De Athenry a Escairom, 100 anos despois (adicado às mulheres do Savinhao)



"No ano '46 atendeu-se a chamada..."

A cançom evoca uma imagem poderosa: um cento de mulheres concentradas diante da casa do Concelho, impedindo com a sua resistência pacífica a saída dum camiom cargado de milho e centeo. Cereal colheitado polas labregas e labregos da bisbarra, necessário para evitar a fame das famílias, e que ia ser levado para fora, destinado ao estraperlo e o lucro duns poucos. A história ganha força ao saber que estamos da Galiza de 1946, em plena posguerra, no mais negro da ditadura franquista, quando as represálias por qualquer ato de rebeldia podiam ser fatais. Trata-se dum feito real, que tivo lugar em 1946 no Savinhao (terra de Lemos), e que está conectado por via musical com o acontecido em Irlanda um século antes. Explico-me:
.
“The fields of Athenry” é uma fermosa cançom de aparência tradicional, escrita por Pete St. John na década de 1970 (pode-se escuitar aqui). Está ambientada nos anos da Grande Fame (1845-49), durante os quais um milhom de irlandeses morrérom de desnutriçom e outros tantos tivérom que emigrar para evitar correr a mesma sorte. Conta a história dum vizinho de Athenry (condado de Galway) que é detido e deportado a Austrália; o seu delito, roubar milho requisado pola administraçom británica para alimentar aos seus filhos. Esse tema foi adotado como hino polos seguidores do Celtic de Glasgow e da seleiçom irlandesa, e tem sido interpretado por muitos músicos. Entre eles polos Dropkick Murphys, que incluíram uma enérgica versom no seu disco Blackout de 2003 (uma autêntica obra mestra, quem ainda nom o tenha escoitado nom sei a que espera).
.
Na versom dos Murphys baseárom-se os Falperrys (sucessores dos lembrados Motor Perkins) à hora de fazer a sua própria adaptaçom, que pom banda sonora a este post. Se bem musicalmente é calcada à dos Murphys, a versom dos Falperrys tem o atrativo de que a letra é algo mais que uma simple traduçom: mantendo o espírito da original, traslada a acçom 100 anos no tempo e alguns milheiros de quilômetros no espaço. Situa-se assi na Galiza da posguerra, concretamente no ano 1946 e no concelho do Savinhao. Ali, na pequena vila de Escairom, capital do concelho, tivo lugar o episódio do que estamos a falar, contado por Maria Jesús Souto Blanco no seu artigo “Una revuelta de hambre en el primer franquismo: O Saviñao”, disponível online. Compre ler esse texto para aprender os detalhes deste gesto de rebeliom, que mália nom rematar em êxito constitui um exemplo de dignidade coletiva. Um exemplo hoje quase esquecido, devido à desmemória histórica na que vivimos, que a miúde nos fai pensar que feitos como este nunca tivérom lugar... mas que provavelmente fôrom mais freqüentes do que imaginamos.


sábado, 19 de março de 2011

Ativismo trans. Entrevista a Laura Bugalho

.

Recupero aqui uma entrevista realizada por Manuel Darriba a Laura Bugalho em 2006, publicada originalmente no suplemento Lecer do Correo Galego. Para quem não a conheça, dizer que Laura Bugalho é integrante da executiva da CIG, ativa na luita polos direitos dos coletivos trans e imigrantes. Adoita publicar artigos no Diário Liberdade, os quais se podem ler aqui.
.
Politóloga, nada en Compostela hai 42 anos, Laura Bugallo traballa na CIG desde hai 13. É a encargada da oficina de Inmigración.

¿Cando te decataches de que eras unha muller?

A unha idade moi temperá. Non sabería dicirche… Hai relatos na familia, de cando aínda era unha nena.

A sensación que describen os que queren reasignar o seu sexo é de estar atrapados nun corpo alleo.

Esa experiencia, cambiando as palabras, está como sentimento en todas as persoas que coñezo. Sobre todo, en canto que o corpo representa un mundo de relacións sociais.

¿En que momento asumes que o teu sexo é un problema que tes que resolver?

Tiña xa unha idade media, 30 anos. Claro, os cambios son máis difíciles. Tes moitas relacións sociais, o teu mundo está feito a nivel laboral, remataches a parte académica… E unha muller trans pode ter maiores complicacións. No mundo laboral, a reacción pode ser un despedimento. Improcedente, pero, fin e ao cabo, un despedimento. O que sucedía moito, antes máis que agora, é que as mulleres trans acababan na prostitución nunha alta porcentaxe.
E hai 13 anos as cousas non eran tan doadas.

Claro, non había tanta información. Ademais, nos medios de comunicación, na televisión sobre todo, dábase unha imaxe esperpéntica dos trans. A min lembrábame un circo romano onde se exhibían as bestas. E así nos trataban, como a bestas. Coma persoas con algunha tara mental, con todo o respecto para as persoas que poidan ter algunha enfermidade de carácter psiquiátrico.

Parece mentira, ¿non? Falas dos anos 80.

Claro, pero hai que pensar que ata os anos 70 isto que se chama disforia de xénero, que así aparecía no Libro Branco de Psiquiatría, era unha enfermidade pola que as persoas debían ser ingresadas en centros psiquiátricos. Todo é moi recente. O PSOE de Felipe González non foi suficientemente valente. Houbo unha lei de sanidade de Ángeles Amador na que figuraba que a atención á transexualidade só se daría nos casos nos que se diagnosticaba hermafroditismo conxénito. Isto pódese dar, pero en todo caso xa é bastante duro todo este proceso como para que, por riba, teñas que facer un mapa cromosómico.

Ademais pensábase que o problema era moito máis minoritario do que en realidade é.

Naquel momento establecíase unha ratio de 1 persoa cada 30.000. Dá igual, as estatísticas nunca son totalmente certas. Non é algo tan frecuente, pero cada vez son máis os que van saíndo do armario. As persoas gays e lésbicas comentan que a nosa saída do armario é radical. A fin e ao cabo, tamén con todo cariño para esas persoas, eles non teñen que romper con todo. Nós si que temos que facelo, para reconstruírnos de volta.

¿O feito de estar en Galicia significou unha dificultade engadida para ti?

Non, non. Contrariamente ao estereotipo de que este pode ser un sitio conservador, é todo o contrario. No mundo de Compostela, o meu proceso foi positivo e levadeiro. Con pequenos encontros, ás veces con algo de violencia verbal ou física. Pero cando sabes que tes que ir por un determinado camiño, tes unha forza inusitada.. Sabes que vas chegar. E chegas. Os procesos son máis difíciles cando se dan en realidades máis hostís. Por exemplo, no mundo rural. Non polas persoas do medio rural, senón porque a posibilidade de información alí é máis limitada.

Ti fuches a primeira galega ‘trans’.

A nivel de sentenza xudicial, si. A miña sentenza foi a primeira en Galicia, pero xa había outros casos noutras partes do Estado. Se fixeramos unha pescuda na xurisprudencia española atopamos un caso semellante en 1957, o que pasa é que non se falaba nestes termos. Pasou desapercibido. Coa nova lei, a Lei de identidade de xénero, xa non haberá necesidade de sentenzas xudiciais.

¿Tedes moitas esperanzas postas nesa norma?

Sempre que hai unha lei haberá persoas que queden fóra, pero en xeral é algo que vai axudar, como axudaron outras leis de minorías –ou de maiorías silenciosas–, caso da do matrimonio homosexual. ¿Que pasa? Que eu sei de casos de mulleres trans inmigrantes que non van entrar nesta lei, e van ter que seguir vivindo cun documento de estranxería que non representa a persoa que eu teño diante. A lei é un avance, pero non podemos dicir que estea todo feito.
¿Como foi de complexo o teu proceso civil de cambio de identidade?

Antes había que ir a un xuízo contra a Dirección Xeral de Rexistros e Notariado, facer unha serie de peritaxes… Era un proceso que levaba seis meses, o que pasa é que tiñas que ter moita voracidade en conseguir todas as probas que che esixían. Iso agora non va ser así, vai haber unha peritaxe, pero a nivel físico, para comprobar que a persoa que di chamarse María ten unha aparencia morfolóxica de muller.

Alén dos papeis está todo o contorno laboral, afectivo, familiar…

Todo iso muda, si. Pero decátaste de que as persoas que te queren van seguir queréndote. E, sobre todo, queda patente que as mulleres trans poñemos enriba da mesa a discriminación que existe na nosa sociedade cara ás mulleres. Hai persoas que teñen unha profesión de arquitectura ou enxeñería, antes os proxectos valían porque eran eles e agora que son elas, o concepto de "igual traballo, igual salario" non se cumpre. Así que o traballo sindical é moi importante no tema da transexualidade.

É dicir, que se a muller está discriminada laboralmente, a muller transexual estao aínda máis.

A escritora e feminista María Xosé Queizán falaba de como conscientemente pasas dun vagón onde podías exercer o poder, polo feito de ser home, a un segundo vagón. Nalgúns casos non pasas a un segundo vagón, pasas ao vagón de cola. Non se trata tanto de respecto como de xustiza. É xusto que cada persoa poida existir, e as persoas trans reclamamos existir como tales.

¿Hai máis discriminación cara á muller ‘trans’ que cara ao home ‘trans’?

Iso dáse porque, en xeral, a medicación da terapia de substitución hormonal dos homes trans é moito máis rápida. As hormonas masculinas actúan moito máis rapidamente cás femininas. Os homes trans, en xeral, soportan moitas menos agresións.

¿A transformación cirúrxica é importante para un ‘trans’?

Non. A transformación cirúrxica dáse nalgúns casos e noutros non. Pensemos que non hai só dous conceptos, o de muller e o de home, senón todo un continuum entre ambos. Hai moitas maneiras de ser muller e moitas maneiras de ser home. Isto vén dentro da teoría queer, os chamados por Judy Butler "fodedores de xénero", os que xogan a deconstruír eses construtos que son os xéneros.
De todos os xeitos, para o voso colectivo é un problema que a Seguridade Social só financie operacións de cambio de sexo en Málaga.

Á volta do verán farase en Galicia unha nova proposta. Aínda que aquí non temos quizais todas as posibilidades, si que se trata de abrir o debate. O gasto económico sería moi baixo. Non se trata de instalar un novo quirófano, senón de reempregar os que xa existen. Ademais hai médicos e enfermeiras que están preparados e que ofrecen todas as garantías de facelo ben.

terça-feira, 25 de janeiro de 2011

À greve!



Este 27 de Janeiro está convocada uma greve geral apoiada pola totalidade da esquerda galega, tanto do eido da política mais ou menos partidária (BNG, EU, MpB, FPG, Nós-UP, AMI, Causa Galiza, PCPE...) como do sindicalismo (CIG, CUT, CGT, CNT, STEG, SXG, COG...) ou de outros âmbitos (Verdegaia, Foro Galego de Inmigración, Mulheres Nacionalistas Galegas, PGL, Coletivo TransGaliza, FRUGA, Comités, diversos centros sociais, associações culturais...).

Faltam por se aderir 2 dos 3 sindicatos maioritários: UGT e CCOO. Eles saberão por que; desde logo, coido que sobram motivos para apoiar este dia de folga. Assim que esta quinta-feira, já sabedes o que toca (hai manis da CIG em todas as cidades e um bom número de vilas).

E mentres tanto, pode-se assinar o manifesto de apoio aqui.


segunda-feira, 10 de janeiro de 2011

III Assembleia Nacional do Encontro Irmandinho



Este sábado 15 de Janeiro, em Compostela, terá lugar a III Assembleia Nacional do Encontro Irmandinho. No guieiro está, segundo se recolhe na sua web, "lograrmos um sistema económico medioambientalmente sustentável que faga realidade o direito a viver e produzir na nossa terra, umas instituções galegas dignas de tal nome, uma sociedade solidária interna e externamente e uma cultura republicana e laica". Pode-se consultar a tese política aqui, assim como a ordem do dia. E compre salientar que qualquera, militante ou não, pode participar; só é preciso deixar os dados nesta ligação. Oxalá este ato contribua, ainda que seja só um chisquinho, a ir curando a esclerose que parece padecer a nossa esquerda.


sábado, 1 de janeiro de 2011

Guerrilheiras


Em GalizaContraInfo atopei este documentário sobre as mulheres que militaram na APU, JuGa, EGPGC, etc. É um trabalho interessante, por lembrar uma parte da nossa história a miúdo esquecida; e com um ponto de partida original, ao centrar-se exclusivamente na(s) história(s) das mulheres. E deixa-se ver: é uma horinha que passa rápido. Pode-se visualizar online ou baixá-lo de aqui.